لغزندگی پارچههای لَخت و چروکپذیری بالای آنها هنگام الگوکشی، برش و دوخت، یکی از دردسرهای همیشگی در کارگاههای تولیدی و خانگی است. اگر بافت پارچه بیش از حد نرم باشد، کشیدن خطوط الگو و برش دقیق قطعات بسیار سخت و گاهی غیرممکن میشود. برای حل این مشکل، خیاطان حرفهای و تولیدکنندگان از یک تکنیک قدیمی و بسیار کاربردی استفاده میکنند: آهار زدن.
ایجاد ایستایی و فرمدهی به پارچه، نهتنها کیفیت برش و دوخت را بالا میبرد، بلکه در هنرهای دستی و حفظ فرم لباسهای کلاسیک نیز نقش مهمی دارد. در این مقاله آموزشی، علاوه بر بررسی دلایل استفاده از این روش، مواد تشکیلدهنده آهار و دستورالعملهای اجرای صحیح آن را به صورت گامبهگام توضیح میدهیم.
آهار زدن پارچه (Fabric Starching) روشی است که در آن از مواد فرمدهنده (مانند نشاسته) برای افزایش قوام، سفتی، ایجاد ایستایی و کاهش میزان چروکپذیری پارچه استفاده میشود.
از نظر ساختاری، زمانی که پارچه در این محلول قرار میگیرد، مواد آهاردهنده به لابهلای تار و پود آن نفوذ میکنند. با تبخیر آب (در اثر خشک شدن در هوای آزاد یا گرمای اتو)، این مواد به هم میچسبند و یک لایه محافظ و یکپارچه روی پارچه تشکیل میدهند. این لایه، تار و پود را در جای خود ثابت نگه داشته و از سر خوردن آنها روی یکدیگر جلوگیری میکند.
استفاده از آهار، حالت و فرم پارچه را تغییر میدهد و کاربردهای زیادی در مراحل مختلف دوخت تا استفاده نهایی لباس دارد:
بسته به نوع نیاز، از دو گروه اصلی برای فرمدهی به پارچه استفاده میشود:
این مواد قدمتی طولانی دارند و همچنان بهترین روش محسوب میشوند. آهار طبیعی از جوشاندن نشاسته گندم، برنج یا ذرت به دست میآید. در این میان، نشاسته ذرت بهترین انتخاب است؛ زیرا پس از خشک شدن روی پارچه کاملاً بیرنگ و شفاف میشود، در حالی که نشاسته گندم ممکن است هالهای زرد و نشاسته برنج هالهای سفیدرنگ روی پارچههای تیره ایجاد کنند.
این محصولات که به صورت اسپری در بازار به فروش میرسند، ترکیبات شیمیایی آمادهای هستند که با آب و عطر مخلوط شدهاند. مزیت اصلی آنها سرعت بالا در استفاده است و بیشتر برای اتوکشیهای روزمره و پیراهنهای آماده کاربرد دارند، اما برای آهارکشی عمیقِ پارچههای خام پیش از برش، به اندازه روش سنتی و خانگی قوی نیستند.
برای ایجاد یک ایستایی عالی روی پارچههای خام پیش از شروع کار با لوازم خرازی، مراحل زیر را با دقت دنبال کنید:
رفتار پارچههای مختلف در برابر مواد آهاردهنده یکسان نیست و اگر این ویژگیها را نشناسید، ممکن است لباس شما آسیب ببیند:
آهار زدن (بهویژه با مواد طبیعی) اثری همیشگی ندارد و به راحتی قابل شستشو است. اگر پارچهای بیش از حد سفت شده یا پس از اتمام دوخت میخواهید نرمی اولیه را به آن برگردانید، کافی است پارچه را یک تا دو ساعت در آب ولرم قرار دهید. سپس آن را با استفاده از شویندههای ملایم بشویید. آب ولرم نشاسته را در خود حل کرده و پارچه را به حالت نرم و اولیه خود بازمیگرداند.
سوالات متداول
آیا تأثیر آهار زدن پارچه پس از شستشو از بین میرود؟
بله، آهار طبیعی و اسپریهای آماده با آب حل میشوند و با یک شستشوی معمولی به طور کامل از بین میروند. بهترین نشاسته برای تهیه آهار خانگی بدون ایجاد لکه سفید چیست؟
نشاسته ذرت بهترین انتخاب است؛ زیرا پس از پختن و خشک شدن روی پارچه کاملاً شفاف و بیرنگ میشود. چرا پارچه من بعد از آهار زدن و اتوکشی، زرد یا براق میشود؟
دلیل اصلی این مشکل، حرارت بیش از حد اتو یا اتوکشی پارچه در حالت کاملاً خشک است که باعث سوختن ذرات نشاسته روی پارچه میشود. آیا میتوان پارچههای ترکیبی (پلیاستر-ویسکوز) را آهار زد؟
بله، پارچههای ترکیبی هم آهار را به خود میگیرند، اما میزان سفتی و ایستایی آنها کمتر از پارچههای ۱۰۰٪ نخی و پنبهای خواهد بود. تفاوت آهار زدن پارچه برای خیاطی با آهار زدن برای گلدوزی چیست؟
در خیاطی از محلول رقیقتر برای راحتی برش استفاده میشود، اما در گلدوزی محلول باید غلیظتر باشد تا پارچه زیر دست و کارگاه جمع نشود.
آخرین مقالات
پرفروش ترین محصولات
