یک لباس هرچقدر هم که پارچه خوش‌رنگ و برش دقیقی داشته باشد، تا زمانی که با دوخت‌های تمیز و محکم به هم متصل نشود، فرم واقعی خودش را نشان نمی‌دهد. فرقی نمی‌کند به تازگی سوزن به دست گرفته‌اید یا سال‌هاست پشت میز برش می‌ایستید؛ شناخت انواع دوخت در خیاطی و کاربرد درست هر کدام، پایه و اساس خلق یک لباس خوش‌فرم و ماندگار است. در این راهنما از مجموعه میثم بازار، خیلی ساده و شفاف به بررسی مهم‌ترین دوخت‌های دستی و چرخی می‌پردازیم تا دقیقاً بدانید برای هر بخش از پارچه، باید از چه نوع اتصالی استفاده کنید.
شاید در نگاه اول، متصل کردن دو تکه پارچه به هم کار ساده‌ای به نظر برسد؛ اما هر پارچه و هر بخشی از لباس، نیاز به رفتار متفاوتی دارد. برای مثال، دوختی که برای درز شلوار استفاده میشود، با دوختی که برای لبه‌دوزی یک حریر لطیف به کار می‌رود، کاملاً متفاوت است. انتخاب اشتباه نوع دوخت می‌تواند باعث کشیدگی پارچه، پاره شدن زودهنگام درزها یا کیس خوردن لباس شود.
با وجود پیشرفت روزافزون ماشین‌های دوخت، هنوز هم برخی از مراحل کار نیازمند ظرافت دست یک خیاط است. برای اجرای این تکنیک‌ها، انتخاب سوزن خیاطی مناسب با ضخامت پارچه، اولین قدم محسوب میشود.
پایه‌ای‌ترین نوع انواع دوخت دستی است که معمولاً برای اتصال موقت دو لایه پارچه (قبل از چرخ کردن) یا کوک زدن پنس‌ها استفاده میشود. در این روش، سوزن با فاصلههای منظم از زیر و روی پارچه عبور می‌کند. کوک ساده مقاومت بالایی ندارد و به راحتی شکافته میشود.
این دوخت یکی از محکمترین دوخت‌های دستی است و ظاهری بسیار شبیه به دوخت چرخ خیاطی دارد. در دوخت بخیه، هر بار که سوزن از پارچه خارج میشود، یک قدم به عقب برمی‌گردد و فضاهای خالی کوک قبلی را پر می‌کند. از این روش برای ترمیم درزهای شکافته شده یا دوخت بخش‌هایی که به مقاومت بالا نیاز دارند استفاده میشود.
وقتی می‌خواهید لبه پایین دامن، شلوار یا آستین را تو بگذارید اما نمی‌خواهید رد نخ از روی لباس دیده شود، پس دوزی بهترین انتخاب است. در این روش، سوزن تنها یک تار از بافت پارچه اصلی را می‌گیرد تا اتصال کاملاً مخفی بماند.
این دوخت بیشتر جنبه تزئینی دارد و برای لبه‌دوزی پارچههای نمدی، پتو یا جلوگیری از ریشریش شدن لبه پارچههای ضخیم استفاده میشود.
برای سرعت بخشیدن به کار و ایجاد درزهای مقاوم، چرخ‌های خیاطی مدل‌های متنوعی از دوخت را در اختیار شما می‌گذارند:
پرکاربردترین دوخت در تمام چرخ‌های خیاطی است. از این دوخت برای اتصال درزهای اصلی، دوخت ساسون‌ها و لبه‌دوزی‌های ساده استفاده میشود. برای داشتن یک دوخت راسته تمیز، استفاده از نخ دوخت باکیفیت و تنظیم درست کشش نخ در چرخ بسیار حیاتی است.
یکی دیگر از مهم‌ترین انواع دوخت با چرخ خیاطی، دوخت زیگزاگ است که به شکل هفت و هشت روی پارچه اجرا میشود. کاربرد اصلی زیگزاگ برای پاکدوزی لبههای پارچه (جلوگیری از ریشریش شدن) و همچنین دوخت پارچههای کشی (مثل تریکو) است؛ زیرا فرم زیگزاگی آن اجازه می‌دهد نخ همراه با پارچه کش بیاید و پاره نشود.
این مدل، یک دوخت زیگزاگ بسیار متراکم است که دور تا دور شکاف دکمه را می‌پوشاند تا پارچه در اثر باز و بسته شدن دکمه آسیب نبیند. برای اجرای دقیق این کار، معمولاً باید از پایه چرخ خیاطی مخصوص جادکمه استفاده کنید.
برای اینکه بتوانید تکنیک‌های مختلف را با نهایت تمیزی اجرا کنید، به ابزارهای استانداردی نیاز دارید. در جدول زیر، ابزارهای کلیدی برای یک خروجی تمیز را دسته‌بندی کرده‌ایم:
| نام ابزار در مراحل دوخت | کاربرد اصلی در خیاطی |
|---|---|
| سوزن استاندارد (دستی و چرخی) | جلوگیری از سوراخ شدن یا نخ‌کش شدن بافت پارچه در حین کار |
| ابزار برش دقیق | داشتن لبههای صاف برای چرخ‌کاری راحت (انواع قیچی) |
| نخ متناسب با پارچه | جلوگیری از پاره شدن درزها در حین شستشو یا پوشیدن لباس |
نتیجه گیری
تسلط بر انواع دوخت در خیاطی، مهارتی است که با تمرین و استفاده از متریال مناسب به دست می‌آید. چه در حال پس‌دوزی یک لبه ظریف با دست باشید و چه در حال چرخ کردن درزهای یک پالتوی ضخیم، انتخاب اتصال درست باعث افزایش عمر و زیبایی لباس میشود. برای تهیه تمام ابزارهای مورد نیازتان، از سوزن‌های ظریف گرفته تا انواع پایه‌های چرخ، میتوانید به بخش لوازم خیاطی در سایت مراجعه کنید و ابزار مناسب پروژه خود را با اطمینان تهیه نمایید
سوالات متداول
محکمترین دوخت دستی برای درزهای شکافته شده کدام است؟
دوخت بخیه محکمترین نوع اتصال دستی است. به دلیل برگشت سوزن به عقب و پر کردن فاصلهها، این دوخت مقاومت بسیار بالایی در برابر کشش دارد. برای پارچههای کشی از چه دوخت چرخی استفاده کنیم؟
برای پارچههای کشی مانند تریکو یا ریون، بهتر است از دوخت زیگزاگ با عرض کم استفاده کنید تا نخ در زمان کشیده شدن پارچه پاره نشود. تفاوت کوک ساده و دوخت بخیه در چیست؟
کوک ساده دارای فاصلههای خالی بین هر بخیه است و به راحتی باز میشود؛ اما در دوخت بخیه هیچ فاصله خالی بین کوکها وجود ندارد و مانند درز چرخ خیاطی بسیار مقاوم است. برای جلوگیری از ریشریش شدن لبه پارچه در صورت نداشتن چرخ سردوز چه کنیم؟
میتوانید لبههای پارچه را با استفاده از دوخت زیگزاگ چرخ خیاطی یا دوخت دندانموشی با دست، پاکدوزی کنید تا از ریشریش شدن تار و پود جلوگیری شود.
آخرین مقالات
پرفروش ترین محصولات
