هر لباس خوشفرمی که میبینید، پیش از آنکه الگوی دقیقی داشته باشد، با انتخاب درست پارچه متولد شده است. یکی از بزرگترین دغدغههای هنرجویان و کسانی که به دوختودوز علاقه دارند، شناخت انواع پارچه ها و انتخاب گزینه مناسب برای مدل مدنظرشان است. دانستن اسم انواع پارچه و رفتار هر کدام در زیر چرخ خیاطی، به شما کمک میکند تا انتخاب درستی داشته باشید. اگر پارچهای را اشتباه انتخاب کنید، حتی بهترین و تمیزترین دوختها هم نمیتوانند ایستایی و زیبایی لازم را به لباس بدهند. در این راهنما از مجموعه میثم بازار، خیلی ساده و شفاف به بررسی بافت پرکاربردترین متریالها میپردازیم تا در خرید بعدی خود، دقیقاً بدانید چه چیزی برای پروژه شما مناسب است.
چرا شناخت انواع جنس پارچه برای یک دوخت تمیز ضروری است؟
رفتار هر پارچه در حین برش و دوخت متفاوت است. برخی از انواع جنس پارچه به راحتی اتو میپذیرند و فرم میگیرند، در حالی که برخی دیگر مدام سُر میخورند یا کش میآیند. اگر بافت و ویژگیهای متریال خود را نشناسید، ممکن است برای یک مانتوی رسمی که نیاز به ایستایی بالا دارد، پارچهای لخت و ریزشدار بخرید؛ نتیجه این کار چیزی جز هدر رفتن زمان و زحمت شما نخواهد بود. شناخت بافتها به شما کمک میکند تا پیش از برش، ابزار مناسب دوخت آن را نیز به درستی تهیه کنید.
انواع پارچه در دوختودوز
دنیای نساجی بسیار وسیع است، اما برای دوخت لباسهای روزمره، مجلسی و اداری، معمولاً با چند دسته اصلی سروکار داریم:
۱. پارچههای نخی (پنبهای)
پارچههای نخی، دوستداشتنیترین و بیدردسرترین متریال برای خیاطان مبتدی هستند. این پارچهها هوا را به خوبی از خود عبور میدهند و در زیر پایه چرخ، اصلاً سُر نمیخورند.
- کاربرد: دوخت شومیزهای تابستانی، لباسهای خانگی، پیراهنهای خنک و لباس کودک.
- نکته مهم: پارچههای نخی معمولاً آبرفت دارند. حتماً پیش از برش، آنها را در آب قرار دهید.
۲. پارچه کرپ
کرپ یکی از متنوعترین متریالها در میان انواع پارچه لباس است که در ضخامتهای مختلف (از کرپ حریر تا کرپ مازراتی) تولید میشود. ویژگی بارز کرپ، ایستایی بسیار عالی، چروکپذیری کم و نشستن زیبای آن روی تن است.
- کاربرد: بهترین انتخاب برای دوخت مانتوهای اداری، کتوشلوار زنانه، شلوارهای راسته و دامن.
۳. پارچه حریر
حریر بافتی بسیار لطیف، نازک و نیمهشفاف دارد. دوخت حریر نیازمند دقت بیشتری است، زیرا به راحتی روی میز برش سُر میخورد و بافت ظریفی دارد.
- کاربرد: دوخت شومیزهای مجلسی، آستینهای مدلدار، شال و روسری و لباسهای فرمدارِ لخت.
۴. پارچه ساتن
ساتن با سطح براق و درخشان خود شناخته میشود. این پارچه در مدلهای مختلفی مانند ساتن آمریکایی (ضخیم و آهاردار) و ساتن ابریشم (لخت و ریزشدار) وجود دارد. برای داشتن یک دوخت تمیز روی ساتن، استفاده از سوزنهای بسیار ظریف ضروری است تا بافت آن نخکش نشود.
راهنمای انتخاب پارچه مناسب برای هر لباس
برای اینکه در زمان خرید دچار سردرگمی نشوید، در جدول زیر بهترین انتخابها را برای مدلهای مختلف لباس دستهبندی کردهایم:
| نوع لباسی که قصد دوخت آن را دارید | بهترین انواع پارچه پیشنهادی | ویژگی و دلیل انتخاب |
|---|---|---|
| مانتو اداری و کت رسمی | کرپ (مازراتی، فیونا)، فاستونی، ترگال | چروکپذیری کم و ایستایی (قوام) بسیار بالا |
| شومیز و پیراهن تابستانی | لینن، نخی، پوپلین، تترون | خنک بودن، تنفسپذیری و اتوکشی راحت |
| لباسهای مجلسی و شب | ساتن آمریکایی، مخمل، گیپور، دانتل | جلوه براق، ظاهر لوکس و ایستایی مناسب برای فرمدهی |
| شلوار راحتی و تیشرت | تریکو، دورس، ویسکوز کشی | خاصیت کشسانی بالا و راحتی در استفاده روزمره |
انتخاب ابزار متناسب با نوع پارچه
همانطور که انتخاب پارچه مهم است، استفاده از ابزار مناسب برای آن پارچه نیز اهمیت بالایی دارد. به عنوان مثال، اندازهگیری دقیق پارچههای کشی با مترهای استاندارد و غیرکشی انجام میشود (برای درک بهتر این موضوع، میتوانید راهنمای تفاوت متر خیاطی و متر معمولی را مطالعه کنید).
همچنین ضخامت پارچه، نوع سوزن شما را تعیین میکند. برای پارچههای لطیف مانند حریر، باید از سوزنهای ظریف (شماره ۹ یا ۱۱) استفاده کنید. برای تهیه ابزارهای اولیه متناسب با پارچه خود، میتوانید به دستهبندی سوزن خیاطی سر بزنید.
سوالات متداول
بهترین پارچه برای دوخت افراد مبتدی چیست؟
پارچههای نخی، تترون و لینن بهترین انتخاب برای شروع هستند؛ زیرا زیر چرخ سُر نمیخورند، بافت آنها به راحتی شکافته نمیشود و اتوکشی بسیار آسانی دارند. چگونه بفهمیم یک پارچه آبرفت دارد یا خیر؟
معمولاً پارچههایی که درصد بالایی از الیاف طبیعی (مثل پنبه و ویسکوز) دارند، دچار آبرفت میشوند. همیشه از فروشنده درباره میزان آبرفت سوال کنید و پیش از برش، پارچه را در آب ولرم قرار دهید. تفاوت پارچه لینن و پارچه نخی در چیست؟
پارچه لینن از الیاف گیاه کتان به دست میآید و بافت مشخصتر و منافذ بازتری نسبت به پارچههای نخی (پنبهای) دارد. لینن معمولاً ایستایی بیشتری دارد اما سریعتر چروک میشود. برای پارچههای کشی از چه نخی استفاده کنیم؟
برای پارچههایی مثل تریکو، بهتر است از نخهای منعطفتر یا دوختهای زیگزاگ چرخ خیاطی استفاده کنید تا در حین پوشیدن لباس و کشیده شدن پارچه، درزها پاره نشوند. برای دوخت مانتوهای پاییزه چه پارچهای مناسب است؟
پارچههایی مانند میکرو، مخمل کبریتی، سوییط و کتان ضخیم، بهترین گزینهها برای دوخت لباسها و مانتوهای پاییزه هستند که هم ایستایی خوبی دارند و هم گرمای مناسبی ایجاد میکنند.



